تبلیغات
اختلالات یادگیری و رفتاری کودکان - تنبیه کودکان
اختلالات یادگیری و رفتاری کودکان
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


دانش آموخته دانشگاه تهران - مربی و مشاوردر حوزه کودکان دارای اختلالات یادگیری و رفتاری

مدیر وبلاگ :سعدی عبدالملکی

درگذشته اغلب والدین و مربیان به منظور تربیت کودک و ایجاد رفتار های دلخواه (مطلوب از نظر آن ها) از تنبیه بدنی استفاده می کردند. همراه با توسعه ارتباطات رسانه ای انتشار توصیه های روانشناسان مبنی بر مخرب و آسیب زا بودن تنبیه بدنی، بیشتر والدین کمتر تنبیه بدنی را  به کار برده و تنبیه های کلامی و عاطفی را جایگزین کردند. این سوال مطرح می شود که استفاده از روش های تنبیه به غیر از تنبیه بدنی اثر مطلوبی در تربیت فرزند و کاهش مشکلات رفتاری و روانی آن ها داشته است؟

طبق گزارش ها و آمار های منتشر شده، مشکلات رفتاری و عاطفی کودکان و نوجوانان در بخش قابل توجهی از خانواده همچنان مشاهده می شود.  در بررسی علل مشکلات رفتاری کودکان ارجاع یافته مراکز مشاوره ای، مشخص شده که رفتار والدین و گاهی مربیان در برخورد با کودکان عامل اصلی بروز مشکلات رفتاری و عاطفی بوده است. بر اساس اظهارات  این دسته از والدین در مصاحبه های انجام گرفته، آن ها برای تربیت فرزندان خود کمتر تنبیه بدنی را به کار می برند و در عوض بیشتر از روش های کلامی مانند امر و نهی کردن، سرزنش، مقایسه با سایرین و ... استفاده می کنند و بی خبر از اینکه این روش های کلامی گاهی مخرب تر از تنبیه های بدنی بوده، این روش های ناصحیح را همچنان با شدت بیشتر انجام می دهند.

در تربیت کودک، تشویق و تنبیه از ابزار های بسیار موثر هستند و توصیه روانشناسان بر به کار گیری بیشتر از تشویق بوده و تا حد امکان از تنبیه استفاده نگردد. نکته خیلی مهم در این مسیر به کار گیری صحیح و به موقع تشویق و تنبیه می باشد، چرا که اجرای نادرست هر کدام از این روش ها آسیب زا بوده و مشکلات رفتاری و عاطفی کودکان را سبب می شود. در برسی علل بروز مشکلات رفتاری، یادگیری و عاطفی کودکان مراجعه کننده به مراکز روانشناسی و مشاوره ای، بسیار مشاهده شده که تعداد قابل توجهی از والدین در برخورد با فرزند خود صرفا روش های تنبیهی را به کار می برند و بسیار کمتر از تشویق و بازخورد های مثبت استفاده می کنند.

همچنین در اعمال تنبیه از سوی والدین مسأله مهم چگونگی انجام آن است، زیرا در صورت اعمال اشتباه در انجام این ابزار تربیتی، شاهد بروز مشکلات متعدد در حوزه روانی، رفتاری و شخصیتی کودک خواهیم بود. همچنین در بسیاری از مواقع کودکان برای مسائلی تنبیه می‌شوند که هیچ لزومی ندارد. در واقع آنان به خاطر انجام رفتارهایی تنبیه می‌شوند که جزء رفتارهای رشدی و ویژگی‌های شخصیتی آنهاست؛ مانند کنجکاوی و دست زدن به وسایل گوناگون، بازیگوشی، جنب جوش زیادو .... در برخی مواقع شاهد آن هستیم که والدین برای راحتی و آسایش خود و یا حتی «پز اجتماعی» کودکان خود را تنبیه می‌کنند؛ برای مثال والدین در مقابل جمع به کودک خود اخم و یا وی را تنبیه می‌کنند درنتیجه کودک در آن لحظه ساکت می‌شود و در چنین شرایطی آن پدر و یا مادر تصور می‌کند در مقابل جمع تصویری مقتدرانه از خود ارائه کرده است. در این شرایط والدین اقتدار را با برخوردهای منفی اشتباه گرفته و این سرآغازی برای انجام برخوردهای منفی متعدد آنان با کودکشان است.

والدین مقتدر افراد تنبیه‌گری نیستند، بلکه کسانی هستند که با ایجاد ارتباط موثر با کودک خود می‌توانند در مسیر تربیت مثبت و موثر گام برداشته و در جریان همین ارتباط شرایط را به گونه ای هدایت می کنند که او کارهای خطا را انجام ندهد. در گذشته تنبیهات اغلب به صورت فیزیکی و بدنی بوده و کودک پس از انجام خطا منتظر اعمال تنبیه از سوی والدین بود و پس از آن تنبیه تمام می‌شد اما در حال حاضر تنبیهات بسیار بد‌تر از قبل بوده و به صورت روانی و ذهنی اعمال می‌شوند که به مراتب تاثیرات بدتری را به لحاظ آسیبی به کودک وارد می‌کنند.

تنبیه به عنوان آخرین راهکار تربیتی، می تواند مفید باشد، اما چگونگی آن و همچنین مشخص شدن موضوع تنبیه مساله بسیار مهمی است که باید همواره از سوی والدین مورد توجه قرار گیرد. تهدید، بی‌محلی، قهر و… با کودکان به لحاظ روانی بسیار مضر  است  و در فرایند تنبیه های روانی، کودک به شدت از لحاظ ذهنی و روانی آسیب دیده و ممکن است در بزرگسالی وی موجب بروز اختلالات متعدد شود که تمامی آن‌ها نتیجه همین تنبیه ها و رفتارهای منفی والدین در دوران کودکی است.

والدین باید بدانند که به هیچ عنوان نباید با کودک خود قهر کنند و تنبیه عاطفی نباید از سوی والدین اعمال شود، زیرا قهر کردن بد‌ترین نوع تنبیه بوده و همانطور که گفته شد، آسیب‌های متعددی را به همراه خواهد داشت. استفاده از واژه‌هایی چون «دوستت ندارم»، «دیگه مامانت نیستم» و… بسیار مضر و مخرب بوده اما متاسفانه در حال حاضر شاهد آن هستیم که والدین پس از انجام هر خطایی از سوی کودکشان این اصطلاحات را به کار برده و به لحاظ روانی کودک را شکنجه می‌کنند.

در حین تنبیه والدین باید دقیقا مشخص کنند که چرا کودک خود را تنبیه می‌کنند و چه رفتاری موجب این امر شده است، زیرا والدین اجازه ندارند در جریان اصلاح تربیت کودک خود، کل شخصیت وی را زیر سوال ببرند. برخی از کلمات چون «تو آدم بدی هستی»، «باز هم خرابکاری کردی» و… جزو اصطلاحاتی هستند که شخصیت کودک را به کلی تخریب می‌کنند و والدین باید یاد بگیرند که به جای بکاربردن اینگونه کلمات برای مثال بگویند من به عنوان مادر/ پدر تو از این رفتارت خوشم نمی‌آید؛ در واقع کودک باید به طور مشخص بداند که چرا تنبیه و یا تشویق می‌شود.  

 

متاسفانه در برخی مواقع شاهد آن هستیم که معلمان کودک را به گوشه کلاس فرستاده و به او می‌گویند پشت به کلاس ایستاده و به رفتار زشت خود فکر کن. ‌این رفتار بسیار ناآگاهانه و مضر بوده زیرا والدین و معلمان به هیچ عنوان حق از بین بردن شخصیت و آبروی کودک را ندارند و نباید به علت ناآگاهی تمام شخصیت کودک را در مقابل همسالان به باد فنا بدهند.

والدین هر موقع حال خودشان خوب باشد، با کودک برخورد خوبی داشته و هر زمان حالشان بد است، کودک را تخریب می‌کنند و تا زمانی که والدین با این شیوه «حالی به حالی» با کودک برخورد کنند، آن کودک به طور نادرست تربیت شده و این شیوه غلط تربیتی به نسل‌های بعدی نیز تعمیم می‌یابد همانطور که رفتارهای غلط امروز والدین نیز نشان‌دهنده همین تربیت نادرست نسل‌های گذشته است.

در بازه سنی کودکان پیش از دبستان به طور مشخص شخصیت کودک در حال شکل‌گیری است و فرصت دادن به وی بهترین راه تربیتی است که والدین می‌توانند انتخاب و اعمال کنند؛ یعنی والدین باید بدانند چنانچه کودکشان در چنین بازه سنی رفتارهای خطایی را انجام داد باید نسبت به آن‌ها بی‌توجهی کامل کنند. این بی‌توجهی اصلا به معنای بی‌احترامی نیست بلکه به معنای آن است که انگار اصلا والدین آن رفتار کودک را ندیده‌اند. این رفتار والدین سبب می شود کودک رفتار اشتباه را تکرار نکند یا کمتر مرتکب شود و در مقابل زمانی که کودک رفتار مناسبی را انجام می‌دهد باید حتما وی را تشویق کنند. تشویق کودکان به صورت کلامی، غیر کلامی و یا پاداش دادن چون برای کودک لذت بخش است، برای دریافت مجدد آن، رفتار مطلوب را باز هم انجام می دهد و از این طریق می توان رفتار های مورد نظر را ایجاد نمود. گاهی والدین منتظر می مانند که فرزند آن ها کاری را بی نقص انجام دهد تا او را تشویق نمایند، اما ممکن است هیچ وقت این فرصت پیش نیاید و عدم تشویق کودک او را از ادامه تلاش باز می دارد. پس بهتر است کار های خوب کودکان را هر چند به ظاهر ناچیزند را تشویق کرد.

 محروم کردن یکی از شیوه های تنبیهی قابل قبول است. محروم کردن کودک از وسیله‌ ای که کودک در طول روز از آن استفاده می کند و به آن وابسته است یا یک فعالیت لذت بخش، به مدت مشخص و کوتاه متناسب با شرایط، می تواند در شکل گیری رفتار تاثیر مثبتی داشته باشد. برای مثال والدین باید بگویند که به طور مشخص کودک برای انجام رفتار خطای خود برای یک ساعت حق استفاده از تلویزیون یا تبلت خود را ندارد و در آن یک ساعت هم قرار نیست شخصیت کودک را خرد کنیم بلکه تنها اجازه استفاده از آن وسیله خاص را ندارد. اما در این مدت والدین همچنان تمامی رفتارهای مثبت خود را با کودک انجام داده و وظایف پدر و مادری خود را نیز به نحو احسن به انجام می‌رسانند.

در تربیت کودکان برای ایجاد و اصلاح رفتارهای مطلوب مورد نظر به کار گیری روش های صحیح تشویق و تنبیه بسیار مهم بوده و به استفاده نادرست از هرکدام نتایج نامطلوبی در در پی خواهد داشت. شکیبایی والدین و محبت و حمایت صحیح  از کودک، در این مسیر بسیار با اهمیت و دارای نقش تعیین کننده ای می باشد. همچنین رفتار والدین بهترین الگو برای کودکان بوده و اولین قدم در تربیت و اصلاح رفتار کودک، اصلاح رفتار والدین است که اغلب از سوی والدین نادیده گرفته می شود.





نوع مطلب : اختلالات رفتاری، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
          
جمعه 1395/12/13
پنجشنبه 1396/06/16 02:44 ب.ظ
After I initially commented I appear to have clicked on the -Notify me when new comments are added- checkbox
and from now on whenever a comment is added I get four emails
with the same comment. There has to be an easy method you can remove me from that service?
Thanks a lot!
دوشنبه 1396/05/16 03:44 ق.ظ
After exploring a handful of the blog articles on your site, I honestly like your way of writing a blog.
I bookmarked it to my bookmark website list and will be
checking back soon. Please visit my web site as well and
tell me what you think.
سه شنبه 1396/04/6 01:37 ب.ظ
Loving the information on this site, you have done great
job on the blog posts.
پنجشنبه 1396/02/21 09:00 ب.ظ
Incredible points. Outstanding arguments. Keep up the amazing effort.
جمعه 1395/12/13 03:36 ب.ظ
سلام دوست عزیز وبلاگ خوبی دارید اگه دوست دارید وبلاگ رو تبلیغ کنی به وب من بیا و لینک وبلاگتو ثبت کن تا رتبط بره بالا و یه همکاری دو طرفه داشته باشیم
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی